Mijn hond braakt of heeft diarree: wat kan ik doen?

Wanneer een hond braakt of plotseling diarree krijgt, is de eerste vraag meestal eenvoudig: kun je dit thuis even aankijken, of is het tijd om de dierenarts te bellen? Het antwoord hangt af van de algehele toestand van je hond, niet alleen van de kleur van het braaksel of de ontlasting. Hoe vaak de klachten optreden, hoeveel energie je hond heeft, of hij wil eten, of hij voldoende vocht binnenhoudt, of hij pijn heeft, zijn leeftijd, medische voorgeschiedenis en mogelijke toegang tot gifstoffen of vreemde voorwerpen spelen allemaal een rol.

Bepaal eerst hoe dringend de situatie is

Braken en diarree zijn symptomen, geen diagnoses. Een hond kan iets hebben gegeten dat de maag van streek maakt, te snel van voeding zijn veranderd of stress hebben. Dezelfde klachten kunnen ook voorkomen bij parasieten, een infectie, alvleesklierontsteking, vergiftiging, een ingeslikt voorwerp of een aandoening van een ander orgaan. Door de ontlasting of het braaksel te bekijken, kun je de klachten beter beschrijven, maar je kunt er niet op basis daarvan alleen de oorzaak mee vaststellen.

Gebruik deze controle in drie stappen terwijl je bij twijfel contact opneemt met je dierenarts:

1. Hoe vaak? Noteer hoe vaak je hond heeft gebraakt of diarree heeft gehad en of de tussenpozen korter worden.
2. Hoe gedraagt je hond zich? Normale belangstelling voor jou is iets anders dan zwakte, instorten, zich verstoppen, ernstige onrust of pijn.
3. Waar kon je hond bij komen? Denk aan afval, medicijnen, schoonmaakmiddelen, planten, chocolade, suikervrije producten met xylitol, botten, speelgoed, sokken en andere voorwerpen.

Puppy's, oudere honden, drachtige of zogende honden en honden met diabetes, nierziekte, hartproblemen, een voorgeschiedenis van alvleesklierontsteking of andere aanhoudende aandoeningen hebben een lagere drempel om de dierenarts te bellen. Dat geldt ook als je hond medicijnen op recept gebruikt of onlangs is geopereerd.

Wanneer braken meer is dan een lichte maagklacht

Dierenartsen maken onderscheid tussen braken en regurgiteren. Bij braken zijn er meestal misselijkheid, kokhalzen en actieve buikpers aanwezig. Regurgiteren verloopt passiever en gebeurt vaak kort na het eten of drinken; het voedsel kan er dan nog onverteerd uitzien. Noteer welk patroon je hebt gezien en deel, als dat veilig kan, een foto of video met de dierenarts.

Bel direct de dierenarts als je hond:

• meer dan één keer braakt of blijft braken, vooral als de braakmomenten kort na elkaar plaatsvinden;
• ook diarree heeft, voedsel weigert, uitgedroogd lijkt of minder reageert;
• buikpijn heeft, een gespannen of opgezwollen buik heeft of geen comfortabele houding kan vinden;
• braaksel heeft met bloed erin of dat eruitziet als koffiedik; of
• mogelijk speelgoed, een bot, sok, medicijn, chemisch middel, plant of andere schadelijke stof heeft ingeslikt.

Herhaaldelijk proberen te braken zonder dat er iets komt, vooral in combinatie met een opgezwollen buik, is een noodgeval. Wacht niet af of het vanzelf overgaat. Zwakte, instorten, bleek of wit tandvlees, moeite met staan of ademhalingsproblemen vereisen ook onmiddellijke zorg.

Wat de kleur je wel en niet kan vertellen

Geel of schuimend braaksel kan ontstaan nadat de maag leeg is geraakt, terwijl voedsel, gras of ander materiaal het uiterlijk van het braaksel kan veranderen. Noteer deze observaties, maar ze bevestigen niet dat er sprake is van een voedselintolerantie, het galbrakensyndroom, een verstopping of een andere diagnose. Terugkerend braken in de vroege ochtend bespreek je beter met de dierenarts dan dat je zelf een extra snack voor het slapengaan probeert.

Helderrood bloed, materiaal dat op koffiedik lijkt of een grote hoeveelheid bloed moet als dringend worden beschouwd. Weet je niet zeker of een donkere substantie bloed is, bewaar dan een monster of maak een foto voor de dierenarts en bel.

Diarree beoordelen zonder zelf een diagnose te stellen

Een enkele zachte ontlasting bij een hond die zich verder normaal gedraagt, kan vanzelf overgaan, maar waterige of frequente diarree kan snel veel vocht onttrekken. Als je hond tegelijkertijd braakt, neemt dat risico toe. Helderrood bloed, zwarte of teerachtige ontlasting, aanhoudende gebrek aan eetlust, sloomheid, ongemak of herhaaldelijk waterdunne ontlasting zijn redenen om de dierenarts om advies te vragen, in plaats van zelf een huismiddeltje uit te proberen.

Het Riney Canine Health Center van Cornell University merkt op dat veel milde gevallen vanzelf overgaan, maar dat bloed, braken, sloomheid, verlies van eetlust of diarree die niet binnen 48 tot 72 uur verdwijnt, reden zijn om een dierenarts in te schakelen. Afhankelijk van de voorgeschiedenis en het onderzoek kan een dierenarts een ontlastingsonderzoek, bloedonderzoek, beeldvorming, vochttoediening, een veterinair maag-darmdieet of medicijnen adviseren.

Slijm kan voorkomen bij irritatie van de dikke darm, maar zegt niet of de oorzaak stress, voeding, parasieten, een infectie of een ander probleem is. Houd bij hoe vaak de diarree voorkomt en hoe die eruitziet en laat vervolgens een dierenarts bepalen of onderzoek nodig is. Onze gids over parasieten bij je hond herkennen biedt nuttige achtergrondinformatie, maar aanhoudende diarree moet nog steeds individueel worden beoordeeld.

Veilige eerste stappen bij milde klachten

Thuis ondersteunen is alleen geschikt als je hond levendig en alert is, er geen alarmsignalen zijn en je dierenarts het verantwoord vindt om de situatie aan te kijken. Het gaat om ondersteunende zorg, niet om een behandeling voor een onbekende aandoening.

1. Neem risico's weg en maak observeren eenvoudig

Houd je hond weg van afval, tafelrestjes, kauwproducten, planten en alles wat hij zou kunnen inslikken. Zorg voor een rustige plek om te rusten en laat hem vaker uit. Dwing je hond niet om te eten, drinken of bewegen. Als je hond na het drinken opnieuw gaat braken of niet wil drinken, neem dan contact op met je dierenarts in plaats van de uitdroging zelf te proberen behandelen.

2. Vraag advies voordat je van voeding verandert

Je dierenarts kan voor een bepaalde hond adviseren om korte tijd geen voeding te geven, kleine porties verspreid over de dag te geven, over te stappen op een veterinair maag-darmdieet of een eenvoudig, vetarm dieet te geven. Er is geen vast voedings- of vastenplan dat voor iedere patiënt veilig is. Laat puppy's, honden met diabetes, honden met ondergewicht of honden met een chronische aandoening niet vasten, tenzij je dierenarts hiervoor een specifiek plan heeft opgesteld.

Als je dierenarts tijdelijk licht verteerbaar voer adviseert, zijn gewone gekookte witte rijst en gekookte kip zonder vel voorbeelden die bij sommige milde gevallen worden gebruikt. Dit voer is niet volwaardig genoeg om langdurig te geven en is ongeschikt voor een hond met een allergie of intolerantie. Ook pompoen, yoghurt, probiotica en supplementen kunnen voor een individuele hond ongeschikt zijn, dus vraag eerst advies voordat je ze toevoegt. Voeg geen ui, knoflook, rijke sauzen, boter, botten of kruiden toe.

3. Zorg dat je hond voldoende vocht binnenkrijgt, zonder hem te dwingen

Zorg dat er schoon drinkwater beschikbaar is, tenzij je dierenarts andere instructies geeft. Laat je hond kleine slokjes nemen als hij dat wil, maar spuit nooit water in zijn bek en dwing hem niet om te drinken. Een hond die herhaaldelijk water uitbraakt, zwak wordt of andere waarschuwingssignalen vertoont, heeft professionele zorg nodig en kan vochttoediening nodig hebben die thuis niet veilig kan worden uitgevoerd.

Een reisfles kan tijdens normale wandelingen toegang tot water gemakkelijker maken, maar voorkomt geen uitdroging tijdens ziekte. De Aqua-Feast-reiswaterfles en voedselcapsule is een gewoon reisaccessoire, geen medisch hulpmiddel.

4. Houd de symptomen goed bij

Noteer het tijdstip en het aantal episodes, of het om braaksel of teruggegeven voedsel ging, hoe vaak je hond ontlasting heeft en hoe die eruitziet, hoeveel hij drinkt, zijn eetlust en energieniveau, welke medicijnen hij krijgt, recente veranderingen in zijn voeding en alles wat hij mogelijk heeft gegeten. Neem, als dat praktisch haalbaar is, een vers ontlastingsmonster, een foto, de verpakking of een stukje van de plant mee. Zo heeft de dierenarts meer informatie dan alleen een beschrijving van de kleur.

Wat je niet moet geven of doen

• Geef geen Pepto-Bismol, Imodium, pijnstillers, maagzuurremmers of andere medicijnen voor mensen tenzij je dierenarts een specifiek middel en de juiste dosering voor jouw hond voorschrijft. Sommige medicijnen zijn schadelijk en het vertragen van de darmwerking kan gevaarlijk zijn bij een verstopping, vergiftiging of parasiet.
• Laat je hond niet braken met zout, olie, melk, mosterd, je vingers of waterstofperoxide, tenzij een dierenarts of deskundige van een antigifcentrum voor dieren je dit opdraagt. De verkeerde methode kan ervoor zorgen dat er iets in de luchtwegen terechtkomt of extra letsel veroorzaken.
• Ga er na blootstelling aan een gifstof niet van uit dat je hond veilig is omdat hij er normaal uitziet. Xylitol in sommige suikervrije voedingsmiddelen en medicijnen kan braken veroorzaken, gevolgd door zwakte, instorten of toevallen. Bel onmiddellijk een dierenarts, spoedkliniek of antigifcentrum voor dieren en bewaar het etiket van het product.
• Gebruik een hulpmiddel voor voeding niet als behandeling. Als te snel eten een terugkerend probleem is nadat je hond weer beter is, kan de eendvormige puzzelvoerbak voor speelse eetmomenten onder toezicht zorgen voor verrijking en langzamer eten. Stop met het gebruik als je hond op onderdelen kauwt of gestrest raakt.

Wanneer je niet langer moet afwachten maar moet bellen

Bel je eigen dierenarts of een spoedkliniek als de symptomen aanhouden, terugkomen of niet duidelijk verbeteren. Cornell adviseert veterinaire zorg wanneer diarree langer dan 48 tot 72 uur aanhoudt of gepaard gaat met braken, bloed, zwarte ontlasting, aanhoudende gebrek aan eetlust of lusteloosheid. VCA adviseert onderzoek bij braken in combinatie met diarree, pijn, uitdroging, bloed, vermoedelijke gifstoffen of vreemde voorwerpen, of wanneer het braken langer dan één à twee dagen aanhoudt. Op basis van de leeftijd, grootte, voorgeschiedenis en ernst van de episode kan een dierenartsenteam je hond al eerder willen zien.

Ga meteen naar een spoedkliniek bij instorten, ernstige zwakte, ademhalingsproblemen, bleek of wit tandvlees, een opgezwollen en pijnlijke buik, herhaaldelijk droog kokhalzen, grote hoeveelheden bloed of een vermoedelijke vergiftiging of verstopping. Bel bij twijfel. Een kort telefoongesprek kan een onveilige behandeling thuis voorkomen en je helpen het juiste niveau van zorg te kiezen.

Terugkerende maag- en darmproblemen voorkomen

Zodra je dierenarts heeft vastgesteld dat je hond weer beter is, komt preventie meestal neer op vaste routines en minder mogelijkheden om iets onveiligs te eten.

• Bouw een verandering van voer geleidelijk op gedurende de periode die je dierenarts aanbeveelt, in plaats van van de ene op de andere dag over te stappen.
• Bewaar afval, medicijnen, schoonmaakmiddelen, suikervrije producten, giftige planten, botten en kleine voorwerpen achter een gesloten deur of in een goed afgesloten bak.
• Weeg of meet vaste porties steeds op dezelfde manier af. De Precision Pet Food Scoop Scale meet voer af voor een normale portiecontrole, maar stelt geen ziekte vast en behandelt die ook niet.
• Zorg dat je een actueel telefoonnummer van je dierenarts en de gegevens van de dichtstbijzijnde spoedkliniek bij de hand hebt.
• Vraag je dierenarts naar preventie en onderzoek van parasieten als dunne ontlasting steeds terugkomt.

Veelgestelde vragen