4 veelvoorkomende oogziekten bij honden: symptomen en dierenartszorg

Veranderingen aan de ogen van honden verdienen aandacht, omdat verschillende problemen er thuis hetzelfde uit kunnen zien. Roodheid, afscheiding, knijpen met de ogen, troebelheid, wrijven of een verandering in het gezichtsvermogen kunnen hun oorzaak hebben aan het oogoppervlak, de oogleden, de traanfilm, de druk in het oog, een verwonding of een ander gezondheidsprobleem. In deze gids bespreken we vier veelvoorkomende aandoeningen en de waarschuwingssignalen waarbij u een dierenarts moet inschakelen. Dit is algemene informatie en geen diagnose. Een foto of een lijst met symptomen kan niet vaststellen welke aandoening uw hond heeft.

Wanneer oogveranderingen spoed vereisen: Neem snel contact op met een dierenarts bij plotseling verlies van het gezichtsvermogen, hevige of duidelijke pijn, een oog dat dichtgehouden wordt, een uitpuilend of verplaatst oog, sterke troebelheid, pupillen van verschillende grootte, een zichtbare wond of een vreemd voorwerp, of oogletsel. Ook na contact met chemicaliën is direct professioneel advies nodig. Het overzicht van oogheelkundige spoedgevallen van de Merck Veterinary Manual noemt acuut glaucoom, acuut verlies van het gezichtsvermogen, proptosis en ernstig hoornvliesletsel als spoedgevallen. De juiste aanpak hangt af van de uitkomst van een onderzoek.

1. Conjunctivitis

Conjunctivitis is een ontsteking van het bindvlies, het dunne weefsel rond het zichtbare deel van het oog en aan de binnenkant van de oogleden. Een hond kan last hebben van een rood of gezwollen oog, waterige of dikkere afscheiding, veel knipperen of knijpen met de ogen. Deze verschijnselen bewijzen niet dat er sprake is van een eenvoudige infectie. Irritatie, allergieën, virussen, bacteriën, problemen met de oogleden of wimpers, aandoeningen van de traanfilm, vreemde voorwerpen en andere oogziekten kunnen allemaal een rol spelen. VCA Animal Hospitals legt uit dat conjunctivitis op zichzelf kan staan of een teken van een andere aandoening kan zijn.

Juist daarom zijn overgebleven medicijnen of oogdruppels voor mensen geen veilig alternatief voor een onderzoek. De informatie van VCA over conjunctivitis legt uit dat een dierenarts de oogleden, het derde ooglid, het hoornvlies en de traanbuisjes kan onderzoeken. Afhankelijk van de voorgeschiedenis en de bevindingen kan de dierenarts ook kiezen voor een traan-, druk- of hoornvliestest. Ook de veterinaire uitleg van de University of Illinois benadrukt dat bij vergelijkbare verschijnselen onderzoek naar andere oogziekten nodig kan zijn. Als roodheid samengaat met pijn, troebelheid, een verandering in het gezichtsvermogen of een hond die het oog niet open kan houden, moet u dit urgenter laten beoordelen dan een lichte irritatie.

2. Cataract

Een cataract is een vertroebeling van de ooglens achter de pupil. Hierdoor kan het oog wit of troebel lijken en kan het gezichtsvermogen afnemen. Bij honden kunnen cataracten verband houden met erfelijke factoren, diabetes, trauma of ontsteking. De oorzaak en ernst zijn echter niet betrouwbaar vast te stellen door thuis alleen naar het oog te kijken. De informatie van Cornell over cataract bij honden maakt ook onderscheid tussen cataract en lenticulaire of nucleaire sclerose: een veelvoorkomende blauwachtige waas die met het ouder worden ontstaat en niet dezelfde betekenis heeft.

Let op signalen zoals tegen vertrouwde voorwerpen aanlopen, aarzelen op trappen, speelgoed missen of een zichtbare verandering in de lens. Houd er wel rekening mee dat honden zich vaak kunnen aanpassen aan geleidelijk verlies van het gezichtsvermogen. Een dierenarts kan de lens, het netvlies, de oogdruk en de rest van het oog beoordelen. Sommige honden moeten alleen worden gecontroleerd, andere worden doorverwezen naar een veterinair oogarts en bij weer andere honden blijkt sprake te zijn van een geheel andere aandoening. Er bestaat geen veilige, universele thuisbehandeling, vaste hersteltijd of gegarandeerde uitkomst.

Als uw hond diabetes heeft of als een troebel oog snel verandert, laat dan een dierenarts kijken in plaats van af te wachten of het vanzelf verdwijnt. Cataract kan samengaan met een pijnlijke ontsteking, veranderingen aan de lens, glaucoom of problemen met het netvlies. Gebruik een troebel uiterlijk daarom niet om zelf een diagnose te stellen.

3. Glaucoom

Bij glaucoom neemt de druk in het oog toe, waardoor de oogzenuw beschadigd kan raken en het gezichtsvermogen gevaar loopt. Vroege signalen kunnen subtiel zijn, zoals een licht rood oog of af en toe knijpen met het oog. Andere verschijnselen zijn tranen, een wazig of blauw-wit hoornvlies, een verwijde of traag reagerende pupil, een hard of vergroot ogend oog, pijn, sloomheid of plotseling verlies van het gezichtsvermogen. De informatie van Cornell over glaucoom vermeldt dat de aandoening zich snel kan ontwikkelen en dat het meten van de oogdruk met een tonometer onderdeel is van het veterinaire onderzoek.

Glaucoom is een belangrijke reden om niet af te wachten of een huismiddeltje helpt. Een rood oog betekent niet automatisch dat er sprake is van glaucoom, maar bij een pijnlijk, troebel of uitpuilend oog of plotselinge blindheid is snel onderzoek door een dierenarts nodig. De oorzaak kan primair zijn, maar ook het gevolg van een ander oogprobleem, letsel, een ontsteking of een andere aandoening. Alleen de dierenarts kan bepalen welke zorg nodig is, niet een schema met symptomen.

4. Droge ogen (droge-ogensyndroom)

Droge ogen, ook wel het droge-ogensyndroom (KCS) genoemd, ontstaan wanneer het oog niet voldoende van het waterige deel van de traanfilm aanmaakt. Het oogoppervlak kan daardoor geïrriteerd en ontstoken raken. Mogelijke verschijnselen zijn roodheid, een dof uitziend oog, veelvuldig met de ogen knijpen, over het gezicht wrijven en dikke gele of groene afscheiding. De informatie van Cornell over KCS beschrijft het risico op pijnlijke hoornvlieszweren en blijvende schade wanneer droge ogen niet worden behandeld.

Droge ogen kunnen lijken op conjunctivitis, een verwonding of een andere aandoening van het oogoppervlak. Een dierenarts kan een Schirmer-traantest gebruiken om de traanproductie te meten en fluoresceïnekleuring toepassen om schade aan het hoornvlies op te sporen. Als er zorgen zijn over glaucoom, kan ook een oogdrukmeting worden overwogen. De uitleg van VCA over droge ogen beschrijft dit soort diagnostische keuzes. Deze tests kunt u niet zelf thuis uitvoeren en de juiste behandeling hangt af van de oorzaak en de ernst. Gebruik geen bevochtigende oogdruppels, antibiotica, steroïden of eerder voorgeschreven medicatie voor mensen zonder aanwijzingen van een dierenarts.

Waarom hetzelfde oogsignaal verschillende oorzaken kan hebben

Roodheid, tranende ogen, afscheiding, troebelheid en knijpen met de ogen zijn nuttige waarnemingen, maar geen diagnoses. Een kras op het hoornvlies, droge ogen, glaucoom, conjunctivitis, irritatie van het ooglid, uveïtis of een vreemd voorwerp kan vergelijkbare zichtbare verschijnselen veroorzaken. De gids van het American College of Veterinary Ophthalmologists over veelvoorkomende oogonderzoeken beschrijft het meten van de traanproductie en tonometrie, terwijl de informatie van Merck over oogonderzoek uitlegt waarom de voorgeschiedenis en een volledig onderzoek de dierenarts helpen bepalen wat relevant is. Vertel de dierenarts wanneer de verandering is begonnen, of één of beide ogen zijn aangedaan, of uw hond pijn lijkt te hebben en of er sprake is geweest van trauma, contact met verzorgingsproducten, rook, stof of chemicaliën.

Wanneer veranderingen in het gezichtsvermogen zijn vastgesteld, hebben honden vaak baat bij een rustige en voorspelbare omgeving terwijl u hun veterinaire zorg regelt. Bekijk ook onze gids over signalen van verlies van het gezichtsvermogen bij honden en de volgende stappen gaat in op observatie en ondersteuning, zonder een oogonderzoek te vervangen. Zie voor meer context over terugkerende klachten en dierenartsbezoeken veelvoorkomende gezondheidsproblemen bij blinde honden.

Wat u kunt doen terwijl u zorg regelt

• Bel uw dierenarts en vertel wanneer de klachten zijn begonnen, om welk oog het gaat, of er uitvloeiing is, of uw hond pijn heeft, of het zicht is veranderd en of er sprake is geweest van letsel of blootstelling aan een schadelijke stof.
• Houd rook, sprays, stof en verzorgingsproducten uit de buurt van het gezicht. Dien geen oogdruppels voor mensen, overgebleven voorgeschreven medicijnen, zelfgemaakte zoutoplossingen of huismiddeltjes toe, tenzij uw dierenarts dit specifiek adviseert.
• Voorkom dat uw hond over het oog wrijft of eraan krabt en vraag de dierenarts of een beschermkraag geschikt is. Forceer de oogleden niet open en probeer een mogelijk vreemd voorwerp niet zelf te verwijderen.
• Neem bij een chemische spatten, letsel, een uitpuilend oog, plotselinge blindheid of hevige pijn onmiddellijk contact op met een dierenartsenspoeddienst en volg tijdens het vervoer de gegeven instructies.
• Houd uw hond rustig en voorkom gevaren zoals trappen of verkeer als het zicht verminderd lijkt. Aanpassingen in huis kunnen het risico beperken, maar behandelen de oogaandoening niet en bieden geen garantie op herstel.

Veelgestelde vragen

Kan ik aan roodheid of uitvloeiing zien welke oogziekte mijn hond heeft?

Nee. Deze verschijnselen kunnen voorkomen bij verschillende oppervlakkige en dieper gelegen oogproblemen. Een dierenarts moet het oog onderzoeken en bepalen of aanvullend onderzoek nodig is.

Is een troebel of blauwachtig oog altijd een cataract?

Nee. Cataract, leeftijdsgebonden veranderingen van de ooglens, hoornvliesaandoeningen, glaucoom en andere problemen kunnen er verschillend uitzien, maar voor een eigenaar ook op elkaar lijken. Een oogonderzoek door een dierenarts is de veilige manier om ze van elkaar te onderscheiden.

Wanneer moet een oogprobleem als spoedgeval worden behandeld?

Laat uw hond met spoed of als noodgeval door een dierenarts behandelen bij plotseling verlies van het gezichtsvermogen, hevige pijn, een oog dat dicht wordt gehouden, letsel, een uitpuilend of verplaatst oog, sterke troebelheid, ongelijke pupillen of blootstelling aan chemicaliën. Bel bij twijfel een dierenkliniek.

Herstelt elke hond volgens hetzelfde tijdschema?

Nee. De vooruitzichten hangen af van de oorzaak, ernst, het moment waarop behandeling is gestart en de reactie op de zorg. Baseer geen verwachtingen op een algemeen artikel, maar volg het controleplan van de dierenarts die uw hond onderzoekt.

Kort samengevat: Oogaandoeningen bij honden lenen zich niet voor een behandeling op basis van uitproberen. Let vroeg op veranderingen, houd het oog uit de buurt van irriterende stoffen en schakel een dierenarts in zodra er klachten ontstaan—met spoed bij pijn, letsel, plotselinge veranderingen in het zicht of een opvallende verandering aan het oog.