Hoe u in 2025 kunt zien of uw hond ziek is
Je komt thuis in een stil huis. Je hond, die je normaal begroet met een wervelwind van vrolijke kwispels, tilt alleen even zijn hoofd op uit zijn mand. Hij sloeg het ontbijt over, maar zijn waterbak is half leeg. Is het gewoon een dagje niet goed, of is dit het eerste stille signaal dat er iets mis is? Het is een zorg die elke hondeneigenaar maar al te goed kent.
Als dierenarts kan ik je vertellen dat vertrouwen op je intuïtie de eerste cruciale stap is. Jij kent je hond beter dan wie ook. Deze gids, geüpdatet voor 2025 met de nieuwste veterinaire inzichten, is bedoeld om die intuïtie te ondersteunen met kennis. We geven je de handvatten om van bezorgde observatie over te gaan naar zelfverzekerd handelen.
Hoe je kunt zien of je hond ziek is
De meest betrouwbare manier om te bepalen of je hond ziek is, is te letten op veranderingen ten opzichte van zijn normale baselinegedrag. Belangrijke warning signs zijn veranderingen in eetlust of dorst, lusteloosheid, braken of diarree, aanhoudend hoesten, moeite met ademhalen, kreupelheid, huidproblemen of plotselinge gedragsveranderingen zoals zich verstoppen of agressie.
We begrijpen de angst van online naar antwoorden zoeken en verwarrend, verouderd advies tegenkomen. Daarom hebben we deze uitgebreide bron ingedeeld per lichaamssysteem—spijsvertering, ademhaling, huid en meer. Zo kun je de verbanden zien tussen symptomen en hun mogelijke oorzaken, zodat je precies weet waar je op moet letten.
Aan het einde van dit artikel heb je een duidelijk kader om de gezondheid van je hond te observeren. Je krijgt ook toegang tot onze gratis, downloadbare 2025 Dog Health Symptom Tracker om veranderingen bij te houden en effectief te communiceren met je dierenarts.
Wat zijn de eerste tekenen van ziekte bij een hond?
De vraag: "Mijn hond lijkt een beetje 'anders', maar ik kan niet precies aanwijzen wat het is. Waarom is het zo moeilijk om te zien wanneer hij zich niet goed voelt?"
De belofte: Dit onderdeel leert je de subtiele, vroege tekenen van ziekte herkennen en begrijpen waarom honden hun ongemak instinctief verbergen.
Honden zijn meesters in het verbergen van pijn en ziekte, een overlevingsinstinct dat ze hebben geërfd van hun wilde voorouders, voor wie zwakte tonen hen tot een doelwit kon maken. Daarom komt vroege detectie vaak neer op het opmerken van kleine afwijkingen van hun dagelijkse routine. Een hond die normaal zijn voer naar binnen schrokt maar er nu aan prutst, of een speelse pup die nu liever slaapt, laat iets belangrijks zien.
Casestudy: De kracht van vroege detectie
In onze ervaring geven baasjes die deze subtiele veranderingen vroeg opmerken hun dierenarts een belangrijk voordeel. Ik herinner me een geval met een Golden Retriever genaamd Gus. Zijn eigenaar meldde dat hij een paar dagen gewoon "trager" was tijdens het wandelen. Het was een kleine verandering, maar genoeg om een controle te laten doen. Dit vroege bezoek bracht de eerste fase van een behandelbare gewrichtsaandoening aan het licht en voorkwam maanden van stille pijn.
Om symptomen goed te begrijpen, ordenen dierenartsen ze per lichaamssysteem. Zo zien we patronen. We volgen hier dezelfde duidelijke methode:
- Spijsvertering: Alles wat te maken heeft met eten, drinken en ontlasting.
- Ademhaling: Tekenen die betrekking hebben op ademhalen, hoesten en niezen.
- Huid, vacht & oren: Wat hun uiterlijke conditie onthult.
- Neurologisch & gedragsmatig: Veranderingen in beweging, stemming en mentale toestand.
Door deze categorieën te begrijpen, verander je een verwarrende verzameling symptomen in een duidelijker beeld van de gezondheid van je hond.
Wat zijn de tekenen van spijsverteringsproblemen bij honden?
De vraag: "Mijn hond heeft vanmorgen overgegeven. Is dat een teken van een ernstig probleem, of heeft hij gewoon iets gegeten wat hij niet had moeten eten?"
De belofte: We helpen je het verschil te zien tussen een lichte maagklacht en tekenen van een ernstiger spijsverteringsprobleem dat een bezoek aan de vet vereist.
Spijsverteringsproblemen zijn een van de meest voorkomende redenen voor een bezoek aan de vet. De darmen van je hond vormen een gevoelig systeem en de symptomen kunnen variëren van onschuldig tot levensbedreigend. Het belangrijkste is dat je weet hoe je de ernst en duur van de signalen beoordeelt.
Veelvoorkomende spijsverteringssymptomen
- Braken: Is het een eenmalige gebeurtenis, of gebeurt het herhaaldelijk? Braken van gele gal betekent vaak een lege maag, maar aanhoudend braken vereist een telefoontje naar de vet. Voor een uitgebreid overzicht van de oorzaken is onze gids, "Waarom braken honden? Inzicht in veelvoorkomende oorzaken," de aangewezen bron.
- Diarree: Eén keer zachte ontlasting is geen crisis. Maar diarree die langer dan 24 uur aanhoudt, of waarin bloed zit, is een reden om je vet te bellen.
- Verlies van eetlust: Een hond die één maaltijd weigert is niet ongebruikelijk. Een hond die langer dan een dag niet eet, vooral als hij ook lusteloos is, heeft een medische beoordeling nodig.
- Toegenomen dorst of vaker plassen: Hoewel dit vaak verband houdt met nier- of endocriene problemen, kunnen plotselinge veranderingen in waterinname ook samenhangen met spijsverteringsproblemen.
Een handige tip voor beoordeling thuis is om te controleren op uitdroging. Til voorzichtig de huid tussen de schouderbladen van je hond op. Als die snel terugveert, is hij waarschijnlijk goed gehydrateerd. Als de huid langzaam terugzakt, kan hij uitgedroogd zijn en veterinaire aandacht nodig hebben.
Het is cruciaal om het verschil te zien tussen een klein probleem en een groot probleem. Een hond die bijvoorbeeld één keer braakt nadat hij gras heeft gegeten, maar verder speels is, is waarschijnlijk in orde. Maar een hond met herhaald, ineffectief kokhalzen, een opgezwollen buik en onrust kan tekenen vertonen van Gastric Dilatation-Volvulus (GDV of "bloat"), een echte medische noodsituatie.
Om milde problemen thuis te helpen opvangen, biedt onze uitgebreide checklist instructies voor comfortzorg en duidelijke signalen voor wanneer professionele hulp nodig is. Om beter te begrijpen hoe je de gevoelige maag van je huisdier kunt kalmeren, bekijk onze "Een zachte gids voor buikklachten bij je hond" voor door experts goedgekeurde strategieën.
Hoe weet ik of de hoest van mijn hond ernstig is?
De vraag: "Mijn hond blijft hoesten en niezen. Hoe kan ik zien of het gewoon een verkoudheid is of iets gevaarlijkers zoals kennelhoest?"
De belofte: Deze sectie helpt je de ademhalingsgeluiden van je hond te ontcijferen en te weten wanneer ademhalingsproblemen op een noodsituatie wijzen.
Een plotselinge hoest of nies kan alarmerend zijn. Hoewel dit vaak wordt veroorzaakt door eenvoudige irriterende stoffen, kunnen ademhalingssymptomen ook wijzen op ernstige aandoeningen die de longen en het hart aantasten. Volgens gegevens uit 2024 van de AVMA nemen meldingen van canine infectious respiratory disease complex (CIRDC) toe, waardoor waakzaamheid belangrijker is dan ooit.
Ademhalingsgeluiden ontcijferen
- Hoesten: Een luide, "toeterende" hoest is het klassieke teken van kennelhoest. Een zachtere, nat klinkende hoest, vooral wanneer de hond ligt of ’s nachts, kan een waarschuwingssignaal zijn voor vocht in de longen, vaak gerelateerd aan hartaandoeningen.
Een veelvoorkomende misvatting is dat hijgen altijd normaal is. Hoewel honden hijgen om af te koelen, is overmatig hijgen in rust, of hijgen met wijd opengesperde ogen en een angstige uitdrukking, een teken van benauwdheid, pijn of een ernstig gezondheidsprobleem. Evenzo is het belangrijk om te herkennen of je hond moeite heeft met temperatuurregulatie. Voor meer informatie over het herkennen van risico’s door kou, zie ons artikel over hoe je kunt zien of je hond te koud is.
Voor een volledig overzicht van wat verschillende soorten hoest betekenen, is de definitieve bron ons "Ontcijfer de hoest van je hond: Pet health guide 2025." Het bevat symptoomtabellen die je helpen het verschil te zien.
Een urgente situatie die onmiddellijke veterinaire zorg vereist, is elk teken van moeizame ademhaling. Dit omvat opengesperde neusgaten, ademhalen met gestrekte nek, of borstkas en buik die in een wipbeweging bewegen. Als je deze tekenen ziet, wacht dan niet. Ga direct naar een spoed-vet.
Hoe zien huidproblemen eruit bij een hond?
De vraag: "Ik heb een nieuwe bult gevonden op mijn hond, en hij stopt niet met aan zijn oren krabben. Moet ik me zorgen maken?"
De belofte: Leer hoe je thuis een basiscontrole van huid en vacht uitvoert en welke bulten, uitslag of gedragingen een diagnose van de vet vereisen.
De huid en vacht van je hond zijn vensters op hun algehele gezondheid. Doffe vacht, kale plekken of constant jeuken zijn zelden alleen maar "huiddiep". Ze wijzen vaak op alles van allergieën en parasieten tot inwendige ziekten.
Een thuiscontrole van huid en vacht uitvoeren
Ga eenmaal per maand met je handen over het hele lichaam van je hond en voel of er iets nieuws is. Let op:
- Bulten en Knobbels: De meeste bulten zijn goedaardige vetgezwellen (lipomen), vooral bij oudere honden. Elke nieuwe bult, of een bult die snel groeit of stevig aanvoelt en op zijn plek vastzit, moet echter door een vet worden gecontroleerd. Een vet kan een eenvoudige test uitvoeren, een fijne-naaldaspiratie, om de aard van de bult vast te stellen.
- Jeuk en Krabben: Constant krabben, kauwen of likken op één plek kan wijzen op vlooien, allergieën of een huidinfectie. Als je hond aan zijn oren krabt en met zijn hoofd schudt, is dat een klassiek teken van een oorinfectie die medicatie nodig heeft.
- Huiduitslag en Zweren: Rode plekken, puistjes of korstige gebieden (hot spots) kunnen snel ontstaan en zijn vaak erg pijnlijk. Deze vereisen veterinaire zorg om te voorkomen dat de infectie zich verspreidt.
- Haaruitval (Alopecia): Plaatselijke haaruitval kan worden veroorzaakt door mijten (schurft), ringworm (een schimmelinfectie) of zelfs hormonale onevenwichtigheden zoals de ziekte van Cushing.
Een handige tip is om de vacht op meerdere plekken te scheiden zodat je de huid direct kunt bekijken. Gezonde huid hoort helder te zijn en vrij van schilfers, roodheid of vet. Elke afwijking van deze baseline is de moeite waard om te noteren in je symptoomtracker.
Wanneer zijn gedragsveranderingen een teken van ziekte?
De vraag: "Mijn hond gedraagt zich opeens vreemd en verstopt zich voor mij. Is hij boos, of kan hij ziek zijn?"
De belofte: Deze sectie legt uit hoe subtiele veranderingen in het gedrag, de stemming en de beweging van je dog vaak de vroegste en meest over het hoofd geziene tekenen van een medisch probleem zijn.
Zoals we hebben besproken, zijn dogs stoïcijnse dieren. Vaak is de eerste aanwijzing dat er iets mis is niet een lichamelijk symptoom, maar een gedragsverandering. Een plotselinge verandering in het karakter of de routine van je dog moet altijd serieus worden genomen. Volgens VCA Animal Hospitals zijn gedragsveranderingen een van de meest voorkomende aanwijzingen voor onderliggende pijn of ziekte.
Gedragsmatige waarschuwingssignalen om op te letten
- Lethargie en zich verstoppen: Een dog die zich plotseling terugtrekt, meer slaapt dan normaal of zich actief verstopt, heeft vaak pijn of voelt zich niet lekker. Het is een veelvoorkomende misvatting dat dit gewoon “ouderdom” is. Vaker is het een behandelbare aandoening. Voor een diepere blik, bekijk onze gids over de "Waarschuwingssignalen dat je dog pijn heeft."
- Plotselinge agressie of prikkelbaarheid: Is je altijd vriendelijke dog begonnen te grommen wanneer je een bepaalde plek aanraakt? Dit is een klassiek pijnsignaal. Ze zijn niet “stout”; ze vertellen je dat iets pijn doet.
- Veranderingen in houding of beweging: Een dog dat plotseling mank loopt op een voorpoot is een duidelijk teken. Maar subtielere aanwijzingen zijn onder meer een nieuw gebogen rug, een laag gehouden hoofd of aarzeling om op meubels te springen. Dit kan wijzen op pijn in de wervelkolom, buik of gewrichten.
- Angst en rusteloosheid: Rondlopen, niet tot rust kunnen komen en voortdurend piepen kunnen tekenen zijn van pijn, angst of zelfs Canine Cognitive Dysfunction. Soms komen dit soort gedragingen voort uit emotionele stress; leer de 5 tekenen dat je dog zich eenzaam voelt herkennen of zie je misschien tekenen van depressie.
Casestudy: meer dan alleen “ouder worden”
We hadden ooit een klant met een 9-jarige Labrador die hem niet meer bij de deur begroette. De eigenaar dacht dat de dog gewoon oud en moe was. Een controle, ingegeven door deze subtiele verandering, bracht vroege artritis aan het licht. Met de juiste behandeling was de dog binnen enkele weken weer zijn vrolijke zelf bij het begroeten.
Voor eigenaren die hiermee te maken hebben, is onze gids over "Tips & supplementen voor de gewrichtsgezondheid van dogs 2025" het beste startpunt.
Welke interne problemen hebben subtiele symptomen?
De vraag: "Mijn dog lijkt van buiten in orde, maar ik heb het gevoel dat er intern iets mis is. Welke verborgen signalen moet ik in de gaten houden?"
De belofte: We ontdekken de minder voor de hand liggende symptomen die verband houden met de organen en het endocriene systeem, zodat je problemen kunt opmerken voordat ze ernstig worden.
Sommige van de ernstigste gezondheidsproblemen beginnen met heel subtiele eerste signalen. Problemen met de nieren, lever of het endocriene systeem (dat hormonen reguleert) kunnen onopgemerkt blijven totdat de ziekte gevorderd is. Daarom zijn jaarlijkse bloedonderzoeken zo belangrijk, vooral voor senior dogs. Toch zijn er thuis nog steeds aanwijzingen waar je op kunt letten.
Subtiele tekenen van interne problemen
- Veranderingen in Gewicht: Onverklaarbaar gewichtsverlies, vooral als je dog goed eet, is een belangrijk waarschuwingssignaal. Dit kan wijzen op aandoeningen zoals hyperthyreoïdie, diabetes of zelfs kanker. Omgekeerd kan onverklaarbare gewichtstoename duiden op hypothyreoïdie of vochtophoping.
- Veranderingen in Ontlasting en Plassen: Als je dog langer dan 48 uur niet heeft gepoept, kan dat wijzen op een blokkade of ernstige uitdroging. Aan de andere kant zijn meer plassen en meer dorst klassieke tekenen van nierziekte, diabetes en de ziekte van Cushing.
- Bleke Tanden: Gezond tandvlees is meestal bubblegumroze. Tandvlees dat lichtroze, wit of blauw is, wijst op een tekort aan zuurstof of bloed en is een teken van een medisch noodgeval.
- Luid Borrelende Maaggeluiden (Borborygmi): Hoewel wat gerommel normaal is, kunnen uitzonderlijk luide en vaak terugkerende maaggeluiden, vooral in combinatie met een slechte eetlust of ongemak, duiden op aanzienlijke maag-darmproblemen.
Een belangrijk punt om te begrijpen is symptoomoverlap. Zo kan een dog dat afvalt maar heel gulzig eet, een probleem hebben met de opname van voedingsstoffen in de spijsvertering *of* een endocrien probleem zoals diabetes. Daarom zijn je gedetailleerde observaties, samen met de diagnostische hulpmiddelen van een veterinary, essentieel om het juiste antwoord te vinden.
Wat Vertellen de Ogen, Neus en Mond van Mijn dog Mij?
De Vraag: "Ik heb gehoord dat een droge neus betekent dat een dog ziek is. Is dat waar? En hoe zit het met rode ogen of een slechte adem?"
De Belofte: In dit onderdeel ontkrachten we veelvoorkomende mythes en laten we zien wat kleine details rond het gezicht je kunnen vertellen over de algemene gezondheid van je dog.
De kleine details van het gezicht van je dog kunnen grote inzichten geven. Deze kenmerken worden vaak over het hoofd gezien, maar ze kunnen de eerste plek zijn waar tekenen van een plaatselijke of zelfs lichaamsbrede aandoening zichtbaar worden.
Gezichtskenmerken als Gezondheidsindicatoren
- Ogen: Zijn de ogen van je dog helder en sprankelend? Roodheid, troebelheid of gele/groene afscheiding kan wijzen op alles van een ooginfectie (conjunctivitis) tot ernstigere aandoeningen zoals glaucoom of uveïtis. Knijpen met de ogen of met een pootje naar een oog wrijven is een duidelijk teken van pijn.
- Neus: De mythe dat een droge neus betekent dat een dog ziek is, is precies dat: een mythe. De neus van een dog kan het ene moment vochtig zijn en het volgende droog. Belangrijker is om te letten op veranderingen, zoals een hardnekkig korstige neus of gekleurde neusuitvloeiing, waar we het in het gedeelte over de luchtwegen al over hadden.
- Mond en Adem: Slechte adem (halitose) is niet normaal bij dogs. Meestal is het een teken van gebitsproblemen. Volgens de RSPCA heeft meer dan 80% van de dogs ouder dan drie jaar een of andere vorm van gebitsaandoening, wat kan leiden tot pijn, tandverlies en zelfs systemische infecties wanneer bacteriën uit de mond in de bloedbaan terechtkomen. Overmatig kwijlen kan ook wijzen op misselijkheid of een tandheelkundig probleem.
Een krachtig voorbeeld is parodontale ziekte. Het begint als tandplak en slechte adem. Zonder behandeling ontwikkelt het zich tot tandvleesinfecties die bacteriën kunnen verspreiden naar het hart, de nieren en de lever, met levensbedreigende schade tot gevolg. Dit maakt routinematige gebitscontroles en reinigingen tot een hoeksteen van preventieve gezondheid.
Hoe Weet Ik Wanneer Ik de Vet Moet Bellen?
De vraag: "Ik zie wel wat symptomen, maar ze lijken niet zo erg. Hoe beslis ik of ik het thuis moet monitoren of direct naar de spoedkliniek moet gaan?"
De belofte: Krijg een helder, actiegericht kader om de urgentie van de symptomen van je hond in te schatten, zodat je met vertrouwen de juiste keuze kunt maken.
Dit is de meest kritische vraag. Het verschil kennen tussen een situatie van "afwachten" en een echte noodgeval kan je stress besparen en, belangrijker nog, het leven van je hond redden. In onze praktijk gebruiken we een eenvoudige, gefaseerde aanpak.
| Wanneer thuis monitoren (tot 24 uur) | Wanneer je je vet moet bellen (maak een afspraak) | Wanneer naar de spoed-vet gaan (ga onmiddellijk) |
|---|---|---|
| Een of twee episodes van braken/diarree, maar de hond is verder alert | Symptomen die langer dan 24 uur aanhouden (e.g., aanhoudende milde diarree) | Ademhalingsproblemen (zwaar, luid of snel ademen) |
| Een maaltijd overslaan, maar wel drinken en normaal gedrag vertonen | Geleidelijke veranderingen in eetlust, dorst of gewicht | Stuipen, instorten of bewustzijnsverlies |
| Licht, af en toe hoesten of niezen (geen uitvloeiing) | Jeuk, huiduitslag of nieuwe knobbels die niet snel groeien | Ernstige pijn (janken, extreme sloomheid, agressie) |
| Lichte stijfheid na een lange wandeling | Mank lopen dat langer dan een dag aanhoudt | Niet kunnen staan of lopen, of verlamming van ledematen |
| Tekenen van een opgeblazen maag (opgezette buik, zonder resultaat kokhalzen) | ||
| Hevige bloeding of bekend trauma (e.g., aangereden door een auto) |
Interactieve quiz: moet ik de vet bellen?
Beantwoord deze vragen om een algemene aanbeveling te krijgen. Dit is geen vervanging voor professioneel veterinair advies.
1. Hoe is het energieniveau van je hond?
Voorbereiden op het consult bij de vet
Wanneer je besluit de vet te bellen, maakt goede voorbereiding een enorm verschil.
- Gebruik je symptoomtracker: Neem je aantekeningen mee. Wanneer begonnen de symptomen? Hoe vaak komen ze voor? Zijn ze veranderd?
- Noteer belangrijke details: Schrijf het merk voer op dat ze eten, eventuele snacks en alle medicijnen of supplementen die ze krijgen.
- Neem een monster mee: Als er diarree of afwijkende urine is, probeer dan een vers monster te verzamelen in een schoon bakje.
- Maak een video: Een korte video van een hoest, een mankheid of vreemd gedrag kan enorm nuttig zijn voor je vet.
Denk aan het scenario waarin de symptomen van een hond in een weekend verergeren. Een hond die op vrijdag nog maar een beetje sloom is, weigert op zaterdag misschien te eten en kan op zondag niet meer staan. Vertrouw op je gevoel. Als je je zorgen maakt, is het *nooit* verkeerd om je vet of een spoedkliniek te bellen voor advies.
Slotgedachten: jouw rol als gezondheidsadvocaat van je hond
Een hondeneigenaar zijn betekent meer dan alleen wandelen en knuffelen; het betekent dat jij hun belangrijkste gezondheidsadvocaat bent. Jij bent de eerste verdedigingslinie bij het opmerken van ziekte. Door veranderingen in hun gedrag, eetlust en lichamelijke conditie te leren herkennen, maak je van je dagelijkse observaties een krachtig hulpmiddel om hun gezondheid op de lange termijn te waarborgen.
Streef niet naar perfectie; streef naar oplettendheid. De band met je hond geeft je een uniek inzicht dat niemand anders heeft. Combineer dat intuïtieve gevoel met de kennis die je hier hebt opgedaan, en je bent goed voorbereid om zelfverzekerde, tijdige beslissingen te nemen over hun zorg.
Zet de volgende stap in proactieve huisdierzorg
Klaar voor de volgende stap? Download je gratis 2025 Dog Health Symptom Tracker om vandaag nog een gedetailleerd gezondheids-baseline voor je hond op te bouwen.
Gratis tracker downloadenEn voor meer door vet beoordeelde inzichten die rechtstreeks in je inbox worden bezorgd, abonneer je op onze nieuwsbrief.
Veelgestelde vragen
Kan de neus van een hond echt verraden of hij ziek is?
Dit is een veelvoorkomende mythe. De neus van een gezonde hond kan op verschillende momenten van de dag warm en droog of juist koel en vochtig zijn. Een droge neus alleen is geen betrouwbare aanwijzing voor ziekte. Het is belangrijker om te letten op andere signalen zoals sloomheid, verlies van eetlust of neusuitvloeiing.
Hoe vaak moet ik thuis een gezondheidscheck bij mijn hond doen?
Een goede routine is om eens per week een snelle "van neus tot staart"-check te doen en eens per maand een grondigere controle, zoals de huidbeoordeling die in dit artikel wordt beschreven. Zo merk je snel nieuwe knobbels, bultjes of veranderingen op voordat ze ernstiger worden.
Wat is het meest over het hoofd geziene symptoom van ziekte bij honden?
Uit mijn ervaring is het meest vaak gemiste teken een subtiele gedragsverandering. Dingen zoals niet meer willen spelen met een favoriet speeltje, een lichte aarzeling om trap te lopen, of minder interesse hebben in het begroeten van gezinsleden worden vaak afgedaan als "gewoon ouder worden", terwijl het vaak signalen zijn van chronische pijn, zoals artritis.
Is het normaal dat een oude hond langzamer wordt en meer slaapt?
Hoewel het activiteitsniveau met de leeftijd natuurlijk afneemt, moet een duidelijke toename in slapen of een plotselinge daling in energie altijd worden onderzocht. Het kan een teken zijn van veel behandelbare leeftijdsgerelateerde aandoeningen, waaronder hartproblemen, artritis of schildklierproblemen. Ga er nooit van uit dat het "gewoon ouderdom" is zonder een controle bij de vet.
