Verwonding aan de hak van je hond: zwelling, mank lopen en alarmsignalen voor de dierenarts
Table of contents
Een verwonding aan het spronggewricht van een hond is thuis moeilijk vast te stellen, omdat het spronggewricht zich in een complex deel van de achterpoot bevindt. De pijn kan afkomstig zijn van een pees, band, gewricht, bot, huid, poot, knie, heup, rug of zenuw. Zwelling en kreupelheid kunnen helpen om de juiste vragen te stellen, maar ze geven geen diagnose.
Houd je hond voorlopig rustig: laat hem niet rennen, springen, traplopen of wild spelen en gebruik een korte lijn voor plasrondjes. Masseer de poot niet, forceer het spronggewricht niet in verschillende bewegingsrichtingen, gebruik geen brace of drukverband en geef geen menselijke pijnstillers of overgebleven medicatie voordat een dierenarts dit heeft geadviseerd.
Neem bij nieuwe of aanhoudende kreupelheid zo snel mogelijk contact op met een dierenarts. Zoek met spoed hulp als je hond niet op de poot kan steunen, duidelijke zwelling heeft, een open wond of bloeding heeft, de poot in een abnormale hoek staat, het spronggewricht is doorgezakt, de poot koud of verkleurd is, veel pijn heeft, instort of ernstig gewond is geraakt.
Waar zit het spronggewricht van een hond?
Het spronggewricht is het voetwortelgebied van het onderste deel van de achterpoot, boven de poot en onder de knie. Het wordt vaak vergeleken met een enkel, maar honden staan en lopen op hun tenen. Daardoor verschillen de botten en de manier waarop het gewicht wordt gedragen van die van een menselijke enkel.
Om de plek globaal te vinden zonder de poot te buigen, kijk je naar het scherp gehoekte gewricht net boven de achterpoot. De knie bevindt zich hoger en dichter bij het lichaam. De poot omvat de tenen, voetzolen, nagels en de huid tussen de tenen. Een hond kan aan één plek likken of die ontzien, terwijl de pijn ergens anders vandaan komt.
De gids van het American College of Veterinary Surgeons over de achillespees legt uit dat de gemeenschappelijke hielpees, die vaak achillespees wordt genoemd, uit meerdere pezen bestaat en vlak bij de punt van het spronggewricht aanhecht. Een probleem op die plek kan de manier veranderen waarop een hond staat en zich afzet.
Wat kan er rond het spronggewricht worden aangetast?
In dit kleine gebied liggen verschillende weefsels dicht bij elkaar. Met een visuele controle kun je vaststellen wat je aan de dierenarts moet melden, maar niet welk weefsel gewond is.
Pezen
De gemeenschappelijke hielpees helpt het spronggewricht te strekken. Bij een ernstige beschadiging kunnen zwelling, een platvoetige of doorgezakte houding, een klauwachtige stand van de tenen en moeite met steunen ontstaan. Deze verschijnselen moeten door een dierenarts worden beoordeeld; probeer niet zelf een ondersteuning aan te brengen.
Bandweefsel en gewrichtsstructuren
Bandweefsel helpt de gewrichten van het spronggewricht te stabiliseren. Een gewrichtsontsteking, verrekking, breuk of instabiele blessure kan allemaal pijn, zwelling, stijfheid of een kortere pas veroorzaken. Een hond kan een serieuze gewrichtsblessure hebben zonder duidelijke beschadiging van de huid.
Huid, voetzolen en nagels
Een snijwond, steekwond, afgescheurde nagel, doorn, grasaar of infectie kan ervoor zorgen dat een hond de poot optilt. Als je hond rustig is en het toelaat, bekijk dan de poot en de huid tussen de tenen zonder in het spronggewricht te knijpen. Stop als je hond tegenstribbelt, jankt, de poot beschermt of probeert te bijten. Ga niet in een wond peuteren en trek geen diep vastzittend voorwerp eruit.
De nabijgelegen knie, heup, rug en zenuwen
Een probleem aan de knie, heup, wervelkolom of zenuwen kan de manier waarop een hond met zijn achterpoten loopt veranderen en het spronggewricht verdacht doen lijken. Let op slepen met de tenen, door de poot zakken, wankelen, zwakte in meerdere poten of veranderingen in de controle over de blaas. Deze verschijnselen vragen om snel veterinair advies.
De orthopedische onderzoeksrichtlijnen van de Merck Veterinary Manual noemen zwelling, pijn, instabiliteit, een beperkte bewegingsvrijheid en spierverlies als afwijkingen die een dierenarts kan beoordelen. Ook worden röntgenfoto's, echografie, CT en MRI genoemd als mogelijke diagnostische hulpmiddelen, afhankelijk van de structuur waarvan wordt vermoed dat die is aangedaan.
Symptomen van een blessure aan het spronggewricht die je veilig kunt observeren
Schrijf op wat je opvalt in plaats van de poot steeds opnieuw te testen. Nuttige observaties zijn onder andere:
- welke achterpoot is aangedaan en of de kreupelheid plotseling of geleidelijk is begonnen;
- of je hond volledig op de poot steunt, alleen de tenen neerzet of de poot optilt;
- waar zwelling, warmte, blauwe plekken, afscheiding of een wond zichtbaar is;
- of de hoek van het spronggewricht of de stand van de poot er anders uitziet dan aan de andere kant;
- of je hond aan de poot, het spronggewricht of een hoger deel van de poot likt;
- of je hond kan staan, draaien, zitten, opstaan en de nodige stappen kan zetten;
- veranderingen in eetlust, slaap, hijgen, stemming, urineren of ontlasting;
- recente valpartijen, sprongen, botsingen, inspanning, nagelproblemen, beten of blootstelling aan medicijnen.
Een korte video van de natuurlijke kreupelheid op een veilige ondergrond kan de dierenarts helpen, maar roep je hond niet heen en weer, laat hem niet rennen en buig het pijnlijke gewricht niet voor de camera. Honden kunnen zich in een kliniek anders bewegen.
Wanneer is een blessure aan het spronggewricht van een hond spoedeisend?
Laat het meest zorgwekkende verschijnsel, en niet een beoordeling thuis, bepalen hoe snel je moet bellen.
Neem snel contact op met een dierenarts als
- de kreupelheid aanhoudt, steeds terugkomt of erger wordt;
- je hond plaatselijke zwelling, warmte, herhaaldelijk likken of duidelijke pijn heeft;
- je hond moeite heeft met opstaan, klimmen, draaien of het normaal gebruiken van de achterpoot;
- het pijnlijke gebied niet duidelijk is of de hond andere veranderingen in het looppatroon of neurologische verschijnselen vertoont.
Laat uw hond nog dezelfde dag of met spoed onderzoeken
- de hond na een plotselinge verwonding niet op de poot wil steunen of de kreupelheid ernstig is;
- er sprake is van duidelijke of snel toenemende zwelling, een bungelende poot, een zichtbare afwijking of een abnormale stand van het spronggewricht;
- er een open wond, een bloeding die niet stopt, een beet, blootliggend weefsel of een vermoedelijke breuk is;
- de poot koud, bleek, blauw of anderszins verkleurd is, of de hond in elkaar zakt of niet kan staan;
- er sprake is geweest van ernstig trauma, bijvoorbeeld door een aanrijding, een val of een gevecht.
De richtlijnen voor spoedzorg van VCA adviseren onderzoek wanneer de pijn voorkomt dat een huisdier loopt of een poot gebruikt, en spoedzorg bij een duidelijke breuk, wanneer het dier niet zonder hulp kan staan of lopen, of na ernstig trauma. Ook een kreupelheid die mild lijkt, moet worden beoordeeld als deze niet vanzelf overgaat.
Wat u thuis kunt doen terwijl u op de dierenarts wacht
- Breng de hond naar een kleine, rustige ruimte met een veilige, slipvaste ondergrond.
- Laat de hond niet rennen, springen, traplopen, apporteren, wild spelen of loslopen.
- Gebruik een korte lijn voor rustige, rechtstreekse plasrondjes. Vermijd extra loopjes.
- Zet water en een plat ligbed dichtbij en houd de hond uit de buurt van speelse huisdieren.
- Bekijk de poot en zichtbare huid alleen als de hond zich daarbij prettig voelt. Beweeg het spronggewricht niet.
- Noteer wanneer de klachten begonnen, of de hond op de poot steunt, en welke veranderingen u ziet in zwelling, wond, gang, eetlust en algemeen gedrag.
- Bel de dierenkliniek, geef uw observaties door en vraag hoe u de hond het beste kunt vervoeren.
Vraag de kliniek hoe u de hond moet verplaatsen als hij niet kan lopen. Ondersteun het lichaam in plaats van aan de gewonde poot te trekken. Een deken of geschikte transportmand kan helpen bij het vervoer, maar de juiste methode hangt af van de grootte en pijn van de hond en van de vermoedelijke verwonding.
Waarom u de poot niet zelf moet masseren, ondersteunen, verbinden of medicijnen geven
Massage en herhaald buigen kunnen een instabiele breuk, peesletsel, gewrichtsletsel of pijnlijke wond verergeren. Een brace of drukverband kan over de verkeerde structuur zitten, zwelling verbergen, de bloedsomloop belemmeren, vocht vasthouden of een drukplek veroorzaken. Een overgebleven receptmedicijn kan ongeschikt zijn voor deze hond, deze verwonding of een ander geneesmiddel dat al wordt gebruikt.
De gids van de AKC over kreupelheid waarschuwt dat ondeskundige manipulatie een hond verder kan verwonden en adviseert om een kreupele hond rustig te houden terwijl u veterinaire zorg regelt. De richtlijnen van de FDA over pijnstillers voor huisdieren adviseren om een huisdier pas medicijnen te geven nadat u met een dierenarts heeft overlegd. Geef thuis geen ibuprofen, naproxen, paracetamol, aspirine of medicijnen van een ander huisdier als vervanging.
Koude, warmte, een zalf voor uitwendig gebruik of een verband kunnen onderdeel zijn van een specifiek behandelplan van de dierenarts, maar de oorzaak en de toestand van de huid moeten eerst worden beoordeeld. Begin niet zelf met een behandeling omdat de zwelling op een verstuiking lijkt.
Wat gebeurt er tijdens het dierenartsbezoek?
De dierenarts vraagt wanneer de klachten begonnen, wat de hond aan het doen was, of hij op de poot kan steunen en of de klachten veranderen. Het onderzoek kan bestaan uit het observeren van de hond tijdens het lopen, het controleren van de poot en het been, het voelen aan botten en zachte weefsels, het beoordelen van de stabiliteit en bewegingsvrijheid van gewrichten en een controle van het zenuwstelsel.
Röntgenfoto's kunnen helpen bij het beoordelen van botten, de gewrichten van het spronggewricht, het hielbeen, de stand van het been en sommige oorzaken van zwelling. Met een echo kunnen delen van pezen en andere zachte weefsels zichtbaar worden gemaakt. CT of MRI kan worden overwogen wanneer meer details nodig zijn. Welk onderzoek geschikt is, hangt af van het lichamelijk onderzoek en van de structuur waarvan wordt vermoed dat die is aangedaan. Een huid en been die er aan de buitenkant normaal uitzien, sluiten dieper letsel niet uit.
Volgens de ACVS kunnen, wanneer het probleem is gelokaliseerd in de achillespees en het spronggewricht, lichamelijk onderzoek, röntgenfoto's, een echo, CT of MRI worden ingezet om het letsel te beoordelen en de behandeling te bepalen. Het behandelplan kan bestaan uit uitwendige ondersteuning, een operatie, revalidatie, rust of een andere optie. Die keuze maakt het veterinaire team nadat de diagnose is gesteld.
Wanneer kan een brace of orthese voor het spronggewricht worden overwogen?
Pas nadat een dierenarts het probleem heeft vastgesteld en heeft besloten dat uitwendige ondersteuning onderdeel van het behandelplan is. Een brace is geen diagnostische test en geen gegarandeerde behandeling voor een gezwollen, pijnlijke of onbelaste poot ter hoogte van het spronggewricht.
Als een dierenarts een orthese adviseert, vraag dan hoe u deze moet introduceren, hoe lang de hond deze moet dragen, of u de orthese tijdens rust of voor het uitlaten mag verwijderen en hoe vaak u de huid en zwelling moet controleren. Let bij elke controle volgens de instructies op nieuwe schuurplekken, vocht, drukplekken, een verandering in temperatuur of kleur van de poot, een veranderd looppatroon, meer likken of toenemende onrust. Stop en bel de kliniek als u dergelijke veranderingen ziet.
Breng geen product aan over een open wond, een vermoedelijke breuk, ernstige zwelling of afscheiding, en gebruik geen product bij een doorgezakt spronggewricht tenzij de dierenarts u dit uitdrukkelijk opdraagt. De pasvorm en het draagplan moeten aansluiten bij de vastgestelde aandoening, de huid van de hond en de activiteit waarvoor de orthese bedoeld is.
Hoe beperkt u de activiteit tijdens het herstel?
Beperk schokken en uitglijden totdat de oorzaak bekend is. Zorg voor een veilige vloerbedekking, blokkeer trappen en meubels, houd plasrondjes kort en voorkom plotselinge bochten of spel. Ga er niet van uit dat de hond hersteld is omdat hij een paar normale stappen zet. Pijn kan wisselen en een hond kan zijn gewicht anders over de poten verdelen.
Volg na het onderzoek het bewegingsplan van de dierenarts. Sommige verwondingen vereisen strikte rust, andere een gefaseerd revalidatieplan en weer andere een ingreep of verwijzing naar een specialist. Er is geen algemene hersteltijd die voor elk probleem aan pezen, banden, gewrichten, botten, huid of poten veilig kan worden beloofd.
Lees voor een bredere beoordeling van de hele achterpoot ook onze gids voor het beoordelen van kreupelheid aan de achterpoot bij honden. Als uw dierenarts een stabiele rustplek adviseert, bekijk dan ook onze gids voor een orthopedisch herstelbed biedt ondersteuning bij de inrichting thuis, zonder het behandelplan te vervangen.
Veelgestelde vragen
Hoe weet ik of mijn hond een verstuiking van het spronggewricht heeft?
U kunt thuis niet vaststellen of het om een verstuiking gaat. Mank lopen, zwelling, pijn of minder gewicht op de poot zetten kunnen ook worden veroorzaakt door een breuk, een pees- of bandletsel, een gewrichtsaandoening, een probleem aan de poot, een infectie of een neurologische aandoening. Beperk de beweging en vraag een dierenarts om de oorzaak en plaats van het probleem vast te stellen.
Is mank lopen met een achterpoot waarop de hond geen gewicht zet een spoedgeval?
Dat kan. Een hond die plotseling geen gewicht meer op een poot wil zetten, moet snel door een dierenarts worden beoordeeld, zeker bij hevige pijn, zwelling, een afwijkende stand, ernstig trauma of een koude of verkleurde poot. Houd de hond rustig en bel eerst voordat u hem vervoert.
Wat betekent een doorgezakt of plat op de voet staand spronggewricht?
Een doorgezakte of plantigraadse stand kan voorkomen bij een ernstig probleem van de gemeenschappelijke hielpees, maar op basis van de houding alleen kan geen diagnose worden gesteld. Test de pees niet door de poot geforceerd te bewegen en leg geen brace aan. Laat uw hond met spoed door een dierenarts onderzoeken.
Moet ik het gezwollen spronggewricht van mijn hond masseren?
Nee. Masseer een pijnlijk spronggewricht niet en buig het niet herhaaldelijk voordat de oorzaak bekend is. Manipulatie kan een instabiel letsel verergeren en een pijnlijke beet uitlokken. Vraag de dierenarts welke handelingen, als die al nodig zijn, geschikt zijn.
Kan ik vóór het dierenartsbezoek een brace om het spronggewricht doen?
Breng niet op eigen initiatief een brace aan bij een onverklaard gezwollen, pijnlijk of niet-belastbaar spronggewricht. Een brace kan op de verkeerde structuur passen, zwelling verbergen, de bloedsomloop belemmeren of de huid irriteren. Gebruik uitwendige ondersteuning alleen als het veterinaire team daarvoor heeft gekozen en heeft uitgelegd hoe de brace moet zitten en waarop u moet letten.
Kan ik mijn hond ibuprofen of overgebleven pijnstillers geven?
Nee. Geef uw hond geen pijnstillers voor mensen of medicijnen die voor een ander huisdier zijn voorgeschreven, tenzij uw dierenarts dit specifiek voorschrijft. Het verkeerde middel of de verkeerde dosering kan ernstige schade veroorzaken en het behandelplan van de dierenarts bemoeilijken.
Moet ik ijs, warmte of een drukverband gebruiken?
Pas niet op eigen initiatief warmte, koude, zalf of druk toe bij een onverklaard probleem aan het spronggewricht. De juiste eerste hulp hangt af van de oorzaak, de bloedsomloop, de huid en de zwelling. Houd de hond rustig en vraag de dierenkliniek om specifieke instructies.
Mag mijn hond traplopen met een letsel aan het spronggewricht?
Blokkeer trappen en meubels totdat een dierenarts anders adviseert, en houd uitstapjes om de behoefte te doen kort en aan de lijn. Traplopen en springen belasten de poot extra en vergroten het risico op vallen. Vraag de kliniek hoe u de hond moet optillen of vervoeren als hij niet veilig kan lopen.
Wanneer heeft een letsel aan het spronggewricht van een hond beeldvorming nodig?
Dat beslist de dierenarts na het onderzoek van de hond. Met röntgenfoto's kunnen botten en de stand van het gewricht worden beoordeeld, terwijl een echo, CT-scan of MRI aanvullende informatie kan geven over pezen, banden en ander zacht weefsel. De keuze voor beeldvorming hangt af van de vermoedelijk aangedane structuur en niet van een vaste regel.
Hoe lang duurt het voordat een letsel aan het spronggewricht van een hond geneest?
Er bestaat geen veilige algemene hersteltijd. Het herstel hangt af van de aangedane structuur, de ernst van het letsel, de behandeling, de toestand van de huid, het bewegingsplan en de reactie van uw hond. Houd u aan de controleafspraken en bouw de activiteit niet op alleen omdat het mank lopen tijdelijk minder lijkt.
Wat moet ik noteren voordat ik de dierenarts bel?
Noteer wanneer het mank lopen begon, of er sprake was van trauma, welke poot is aangedaan, of de hond er gewicht op zet, of er zwelling of wonden zijn, de kleur en temperatuur van de poot, veranderingen in het lopen, de eetlust, medicijnen en eventuele verslechtering. Een korte video van het natuurlijke lopen kan helpen, zolang u de hond daarvoor niet extra hoeft te laten lopen.
Bronnen en verder lezen
Deze bronnen ondersteunen de informatie over anatomie, kreupelheid, beeldvorming, eerste hulp, pijnmedicatie en peesletsels in deze gids. Ze bieden algemene informatie en geen diagnose of vaste belofte over de hersteltijd.
- American College of Veterinary Surgeons: Achillespeesletsels
- Merck Veterinary Manual: Onderzoek naar kreupelheid bij kleine huisdieren
- VCA Animal Hospitals: Eerste hulp bij honden die mank lopen
- VCA Urgent Care: Pijn of mank lopen
- American Kennel Club: Waarom loopt mijn hond mank?
- U.S. Food and Drug Administration: Feiten over pijnstillers voor huisdieren
- VCA Animal Hospitals: Veterinaire revalidatiegeneeskunde
- American Kennel Club: Alles wat u moet weten over wondverzorging bij honden
Educatieve opmerking: dit artikel kan geen diagnose stellen van een probleem aan het spronggewricht, de pees, band, het gewricht, de huid, de poot, het zenuwstelsel of de wervelkolom van uw hond; niet bepalen of een brace geschikt is; geen pijnmedicatie voorschrijven; en geen veterinair onderzoek of advies vervangen.
