Waarom hijgen honden ’s nachts? Oorzaken en wat je kunt doen

Het kan verontrustend zijn als je hond 's nachts hijgt. Hijgen kan het gevolg zijn van een warme kamer, recente inspanning, opwinding of een stressvolle geluid. Het kan ook samengaan met pijn, ademhalings- of hartproblemen, een hormonale aandoening, een bijwerking van medicijnen of een andere ziekte. Het tijdstip op zichzelf vertelt je niet welke verklaring van toepassing is.

Waarom hijgen honden 's nachts?

Honden hijgen om warme, vochtige lucht in te ruilen voor koelere lucht en zo hun lichaamstemperatuur te helpen reguleren. Hijgen kan ook deel uitmaken van opwinding of een stressreactie. 's Nachts zijn de omstandigheden anders: de kamer kan warmer zijn dan voor jou aanvoelt, dekens kunnen warmte vasthouden, een late wandeling kan inspannender zijn geweest dan normaal of een geluid buiten kan een gevoelige hond alert houden.

Als een hond hijgt terwijl hij in een comfortabele omgeving rust, vooral wanneer dit patroon nieuw, aanhoudend of terugkerend is, houd dan rekening met meerdere mogelijke oorzaken. Pijn, aandoeningen van de luchtwegen of het hart, hormonale of stofwisselingsziekten, bijwerkingen van medicijnen en veranderingen die met de leeftijd samenhangen, kunnen allemaal de ademhaling of het gedrag beïnvloeden. Een hond kan meerdere factoren tegelijk hebben en op basis van hijgen alleen kun je de oorzaak niet vaststellen.

Begin bij de omstandigheden: warmte, inspanning of stress

Bedenk wat er is veranderd in het uur voordat het hijgen begon. Was de kamer warm of slecht geventileerd? Draagt je hond een jas, ligt hij op dik beddengoed of komt hij net terug van een wandeling of speelsessie? Was er onweer, vuurwerk, lawaai van bouwwerkzaamheden, bezoek, alleen zijn of een verandering in de avondroutine? Een hond die tot rust komt zodra de aanleiding voorbij is, kan reageren op de omstandigheden, maar verbetering sluit een medisch probleem niet uit.

Tekenen van stress kunnen zijn: ijsberen, trillen, janken, kwijlen, zich verstoppen, naar achteren getrokken oren, een ingetrokken staart, voortdurend om zich heen kijken of niet tot rust kunnen komen. Ook in een koele kamer kan je hond samen met dit gedrag gaan hijgen. Verminder de prikkel als dat kan: bied een rustige plek aan, zet het geluid zachter, zorg voor aangename verlichting en laat je hond zelf kiezen of hij naar je toe wil komen. Dwing je hond niet om aangeraakt of opgesloten te worden, te spelen of te eten als dat de signalen verergert. Als de episodes vaak voorkomen, zich naar meer situaties uitbreiden of moeilijk te onderbreken zijn, vraag je dierenarts dan naar zowel lichamelijke als gedragsmatige oorzaken. Nadat medische oorzaken zijn onderzocht, kan een veterinair gedragstherapeut of gekwalificeerde gedragsspecialist onderdeel worden van het behandelplan.

Mogelijke oorzaken die nader onderzoek verdienen

De onderstaande categorieën zijn aanknopingspunten om met een dierenarts te bespreken, geen manier om thuis zelf een diagnose te stellen.

Pijn of lichamelijk ongemak

Sommige honden uiten pijn door te hijgen, rusteloos te zijn, vaak van houding te veranderen, te trillen, niet graag te bewegen, mank te lopen, aan één plek te likken, een gespannen houding aan te nemen of ongewoon te vocaliseren. Een hond kan wakker worden omdat hij geen comfortabele houding kan vinden, ook als er geen zichtbare verwonding is. Buikklachten, tandpijn, gewrichts- of rugpijn en andere problemen kunnen er per hond anders uitzien. Druk niet op een pijnlijke plek en geef geen overgebleven pijnstillers. Noteer de verandering in beweging of houding en vraag advies aan je dierenarts.

Problemen met de ademhaling of het hart

Hijgen is niet hetzelfde als een normale, rustige ademhaling. Let op hoesten, een hoorbare of raspende ademhaling, minder uithoudingsvermogen, ademen met open bek zonder dat de situatie dit verklaart, een ademhaling in rust die sneller lijkt dan normaal voor jouw hond of een ongebruikelijke houding, zoals staan met de nek gestrekt. Zwaar meebewegen van de buik, naar adem happen, afwijkende slijmvlieskleur, zwakte en instorten zijn spoedgevallen. Hart- en longaandoeningen kunnen in het begin subtiel zijn. Een hond die in rust herhaaldelijk hijgt, moet daarom door een professional worden onderzocht, ook als de slijmvliezen roze zijn en je hond tussen de episodes comfortabel lijkt.

Het Riney Canine Health Center van Cornell noemt voor honden een normale ademhalingsfrequentie in rust van ongeveer 12 tot 30 ademhalingen per minuut. Eén meting thuis is echter geen diagnose. Tel alleen wanneer je hond rustig is en niet hijgt, noteer hoe en onder welke omstandigheden je hebt gemeten en vraag je dierenarts hoe je de uitslag voor jouw hond moet interpreteren. Als de ademhaling zichtbaar moeite kost of je hond niet tot rust komt, sla het tellen dan over en zoek met spoed hulp.

Hormonale, stofwisselings-, medicatie- of leeftijdsgebonden veranderingen

Bij honden van middelbare en oudere leeftijd kunnen aandoeningen ontstaan waarbij hijgen samengaat met meer drinken of plassen, een toegenomen eetlust, veranderingen in lichaamsvorm, verlies van spiermassa, veranderingen aan huid of vacht, zwakte of een veranderd slaappatroon. Het syndroom van Cushing is daar een voorbeeld van, maar deze signalen komen ook bij andere aandoeningen voor en hijgen alleen wijst niet specifiek op deze ziekte. Ook een nieuw voorgeschreven medicijn, een corticosteroïde, supplement, blootstelling aan een giftige stof of een dosiswijziging kan van belang zijn. Neem de exacte productnaam, sterkte en het tijdstip van toediening mee naar de dierenarts en stop nooit met een voorgeschreven medicijn zonder eerst advies te vragen.

Senior honden kunnen ook pijn, veranderingen in hun zintuigen of cognitieve veranderingen hebben, of meerdere aandoeningen tegelijk. Een nieuw patroon van nachtelijk hijgen moet je niet afdoen als “gewoon ouder worden”. Puppy’s kunnen hijgen na het spelen, tijdens een stressvolle gewenningsperiode of als ze het warm hebben, maar aanhoudend of onverklaarbaar hijgen verdient nog steeds een telefoontje naar de dierenarts, vooral als de eetlust, energie, ontlasting, het braken of de ademhaling is veranderd.

Wat je kunt doen terwijl je bepaalt wat de volgende stap is

1. Let op de ademhalingsinspanning en de kleur van de slijmvliezen. Houd je hond niet tegen om dit te controleren. Als de ademhaling zwaar of hoorbaar is, of als de slijmvliezen een afwijkende kleur hebben, ga dan direct naar een dierenarts voor spoedzorg.
2. Verwijder duidelijke warmtebronnen en stop inspanning. Stop de activiteit en breng je hond naar een koelere, goed geventileerde ruimte. Bied water aan en laat je hond zelf een comfortabele houding kiezen. Een warme hond afkoelen is ondersteunende eerste hulp, maar bewijst niet dat warmte de oorzaak was.
3. Verminder prikkels. Verminder lawaai en drukte. Gebruik een vertrouwde rustplek, maar dwing een hond niet die probeert weg te komen of mogelijk pijn heeft.
4. Leg de episode vast. Maak, als dat veilig kan, van een afstand een korte video en noteer het tijdstip, de duur, of je hond sliep of wakker was, de omstandigheden in de kamer, recente activiteit, houding, hoesten, braken, eetlust, dorst, plassen, medicatie en eventuele aanleiding. Stel spoedzorg niet uit om een video te maken of ademhalingen te tellen.
5. Kies de juiste vervolgstap. Bij signalen van een spoedgeval is direct spoedzorg nodig. Nieuw, herhaaldelijk, langdurig of onverklaarbaar hijgen zonder alarmsignalen is reden om snel een afspraak bij de dierenarts te maken. Een korte episode die duidelijk volgt op warmte of opwinding kun je observeren zodra je hond tot rust is gekomen, maar bel de dierenarts als het terugkomt of niet past bij het normale patroon van je hond.

Wanneer is hijgen 's nachts een noodgeval?

Schakel met spoed veterinaire hulp in bij ademhalingsproblemen, naar adem happen, duidelijk zichtbare inspanning van de borstkas of buik, een gestrekte nek of een ongebruikelijke ademhalingshouding, blauwe, grijze, paarse of zeer bleke slijmvliezen, instorten, ernstige zwakte, verwardheid of niet normaal kunnen reageren. Verschijnselen van een hitteberoerte kunnen zijn: een hete huid, snel hijgen, kwijlen, braken, onrust, slechte coördinatie, instorten of bewusteloosheid. Ook een opgezwollen buik in combinatie met herhaaldelijk vruchteloos kokhalzen is dringend. Bij een vermoeden van vergiftiging, hevige pijn of een plotselinge sterke gedragsverandering moet je niet wachten tot de ochtend.

Bel indien mogelijk de dierenarts terwijl je je klaarmaakt om te vertrekken. Houd de auto koel en zorg voor een rustige rit. Volg bij een zwakke hond de vervoersinstructies van het veterinaire team. Gebruik geen muilkorf bij een hond die moeite heeft met ademhalen en geef geen medicijnen voor mensen, etherische oliën of overgebleven voorgeschreven medicatie. Als je niet zeker weet of er sprake is van ademnood, adviseert Cornell om hulp te zoeken in plaats van zelf thuis een inschatting te maken.

Veelgestelde vragen van hondeneigenaren

Mijn hond hijgt 's nachts, maar de kamer is koel. Wat moet ik doen?

Let op ademhalingsinspanning, een afwijkende kleur van het tandvlees, zwakte, braken, signalen van pijn, recente activiteit, stressfactoren, veranderingen in medicatie en andere nieuwe verschijnselen. Een koele kamer maakt warmte als oorzaak minder waarschijnlijk, maar geeft geen duidelijkheid over andere mogelijke oorzaken. Neem contact op met je dierenarts als het hijgen nieuw, aanhoudend, terugkerend of onverklaarbaar is. Schakel bij ademhalingsproblemen of andere alarmsignalen met spoed veterinaire hulp in.

Kan angst ervoor zorgen dat een hond 's nachts hijgt?

Ja. Lawaai, verlatingsangst, een verstoorde routine of een andere stressfactor kan hijgen en ijsberen veroorzaken. Let op het volledige beeld van de lichaamstaal en neem de aanleiding indien mogelijk weg. Omdat angst, pijn en ziekte vergelijkbare verschijnselen kunnen geven, bespreek je frequente of ernstige episodes met een dierenarts voordat je ervan uitgaat dat de oorzaak emotioneel is.

Kan hijgen een teken van pijn zijn?

Dat kan. Rusteloosheid, herhaaldelijk van houding veranderen, trillen, mank lopen, een gespannen lichaamshouding, aan één plek likken of niet willen bewegen geven extra aanwijzingen. Honden kunnen pijn verbergen, dus het uitblijven van janken sluit pijn niet uit. Geef geen pijnstiller voor mensen en probeer geen pijnlijke plek te testen. Vraag advies aan een dierenarts, met spoed als de pijn hevig of plotseling is.

Is hijgen tijdens een droom anders?

Tijdens de slaap kunnen kortdurende veranderingen in de ademhaling of kleine bewegingen voorkomen. Een aanhoudende episode na het wakker worden, herhaaldelijk wakker worden met hijgen of hijgen met ademhalingsinspanning, afwijkend tandvlees, zwakte of andere verschijnselen mag je niet zomaar aan dromen toeschrijven. Als je je zorgen maakt, laat de dierenarts dan het patroon of een veilig opgenomen video beoordelen.

Moet ik me zorgen maken als mijn oudere hond 's nachts begint te hijgen?

Een nieuw patroon bij een oudere hond verdient aandacht. Pijn, hart- of ademhalingsproblemen, een endocriene aandoening, effecten van medicatie, veranderingen in de zintuigen en cognitieve veranderingen behoren tot de mogelijkheden. Noteer andere veranderingen en maak een afspraak voor een veterinair onderzoek. Alarmsignalen vereisen op elke leeftijd onmiddellijke zorg.

Kan ik mijn hond een kalmerend middel of medicijnen voor mensen geven?

Geef geen medicijnen voor mensen, etherische oliën of overgebleven voorgeschreven medicatie tegen nachtelijk hijgen. Een product dat wordt aangeprezen om honden te kalmeren, vertelt niet waarom een hond hijgt en is mogelijk niet veilig voor iedere hond of in combinatie met alle medicijnen. Vraag je dierenarts om advies voordat je een supplement of gedragsproduct gebruikt, vooral als het hijgen nieuw is of samengaat met ziekteverschijnselen.

Wat moet de dierenarts weten?

Neem de tijdlijn mee, indien beschikbaar een video, de omstandigheden, je observaties van de ademhaling, veranderingen in de kleur van het tandvlees, veranderingen in eetlust en drinken, veranderingen in ontlasting en plassen, signalen van problemen met bewegen of pijn, de medische voorgeschiedenis en een volledige lijst van medicijnen en supplementen. De dierenarts kan besluiten dat onderzoek of aanvullende tests nodig zijn; dit artikel kan niet voorspellen welke tests of behandeling geschikt zijn.

Kort samengevat

Nachtelijk hijgen is een aanwijzing, geen diagnose. Begin met letten op ademhalingsinspanning en alarmsignalen en houd vervolgens rekening met warmte, activiteit, stress, pijn, medische aandoeningen, medicatie en leeftijd. Een koelere, rustigere plek om te rusten kan helpen als een prikkel de oorzaak is, maar bevestigt niet dat die prikkel onschuldig was en vervangt geen veterinaire zorg. Als het patroon nieuw, aanhoudend of terugkerend is, of gewoon niet bij je hond past, neem dan contact op met de dierenarts en deel je aantekeningen.

Lees voor meer informatie de informatie van het Cornell Riney Canine Health Center over ademnood, het overzicht van Merck over verschijnselen van luchtwegaandoeningen, de informatie van Merck over het syndroom van Cushing, de informatie van Merck over spoedgevallen, de alarmsignalen voor spoedgevallen bij huisdieren van AAHA, de gids van VCA over stresssignalen, en AKC-gids over hijgen, gebaseerd op een interview met een dierenarts. Deze links zijn bedoeld voor algemene informatie en vervangen geen onderzoek door je dierenarts.